Στη Σανσκριτική διάλεκτο, Dhaulagiri σημαίνει "Λευκό Όρος". Στα 8.167 μ. είναι το έβδομο κατά σειρά ύψους βουνό στον κόσμο. Μετά την πρώτη αναγνώριση από τους Γάλλους το 1950 και τις πολλαπλές προσπάθειες να φτάσουν στην κορυφογραμμή της Δυτικής Κορφής εκμεταλλευόμενοι ένα φυσικό χαρακτηριστικό γνώρισμα της πλάγιας που είχε βαφτισθεί "αχλάδι" το βουνό αναρριχήθηκε μέσω της Βορειοανατολικής κορυφογραμμής. Η προσπάθεια αυτή δεν πραγματοποιήθηκε χωρίς διαμάχες τη δεδομένη χρονική στιγμή, καθώς η βασική Ελβετική αποστολή χρησιμοποίησε ένα ελαφρύ αεροσκάφος για τον εφοδιασμό τροφίμων και εξοπλισμού στο Β.Α. διάσελο στα 5.700 μ.

Ένας εκπληκτικός αριθμός διαφορετικών διαδρομών έχουν πια αναρριχηθεί στις πλαγιές του βουνού, μερικές από τις οποίες αρκετά δύσκολες και οι περισσότερες ακόμα και σήμερα δεν έχουν επαναληφθεί. Η πρώτη ανάβαση στο Dhaulagiri έγινε στις 13 Μαΐου 1950 από τους Ελβετούς Κ. Diemberger και Α. Schelbert. Ήδη από το 1949 μετά την αεροφωτογράφιση του βουνού, πολλές ήταν οι αποστολές που προσπάθησαν να το κατακτήσουν. πέρασαν πάνω από δέκα χρόνια όταν τον Μάιο του 1960 πρώτοι κατάφεραν να πατήσουν την κορυφή οι άντρες μιας ελβετικής ομάδας με επικεφαλής τον Max Aizelin. Τη διαδρομή των Ελβετών ακολούθησαν τριάντα οκτώ χρόνια αργότερα και τα μέλη της ελληνικής αποστολής που όμως δεν ήταν γραφτό να ολοκληρώσουν την προσπάθεια. Άλλωστε μέσα σ αυτά τα τριάντα οκτώ χρόνια το Dhaulagiri κράτησε κοντά του σαράντα επτά ορειβάτες. Η ελληνική ομάδα που ξεκίνησε στις 13 Μαρτίου 1998, συνάντησε μεγάλη κακοκαιρία και έφθασε στον καταυλισμό βάσης μετά από δεκατέσσερις μέρες. Από εκεί μέχρι το σημείο του τραγικού ατυχήματος μεσολάβησαν άλλες είκοσι πέντε μέρες κοπιαστικής πορείας.

Στη Σανσκριτική διάλεκτο, Dhaulagiri σημαίνει "Λευκό Όρος". Στα 8.167 μ. είναι το έβδομο κατά σειρά ύψους βουνό στον κόσμο. Μετά την πρώτη αναγνώριση από τους Γάλλους το 1950 και τις πολλαπλές προσπάθειες να φτάσουν στην κορυφογραμμή της Δυτικής Κορφής εκμεταλλευόμενοι ένα φυσικό χαρακτηριστικό γνώρισμα της πλάγιας που είχε βαφτισθεί "αχλάδι" το βουνό αναρριχήθηκε μέσω της Βορειοανατολικής κορυφογραμμής. Η προσπάθεια αυτή δεν πραγματοποιήθηκε χωρίς διαμάχες τη δεδομένη χρονική στιγμή, καθώς η βασική Ελβετική αποστολή χρησιμοποίησε ένα ελαφρύ αεροσκάφος για τον εφοδιασμό τροφίμων και εξοπλισμού στο Β.Α. διάσελο στα 5.700 μ.

Ένας εκπληκτικός αριθμός διαφορετικών διαδρομών έχουν πια αναρριχηθεί στις πλαγιές του βουνού, μερικές από τις οποίες αρκετά δύσκολες και οι περισσότερες ακόμα και σήμερα δεν έχουν επαναληφθεί. Η πρώτη ανάβαση στο Dhaulagiri έγινε στις 13 Μαΐου 1950 από τους Ελβετούς Κ. Diemberger και Α. Schelbert. Ήδη από το 1949 μετά την αεροφωτογράφιση του βουνού, πολλές ήταν οι αποστολές που προσπάθησαν να το κατακτήσουν. πέρασαν πάνω από δέκα χρόνια όταν τον Μάιο του 1960 πρώτοι κατάφεραν να πατήσουν την κορυφή οι άντρες μιας ελβετικής ομάδας με επικεφαλής τον Max Aizelin. Τη διαδρομή των Ελβετών ακολούθησαν τριάντα οκτώ χρόνια αργότερα και τα μέλη της ελληνικής αποστολής που όμως δεν ήταν γραφτό να ολοκληρώσουν την προσπάθεια. Άλλωστε μέσα σ αυτά τα τριάντα οκτώ χρόνια το Dhaulagiri κράτησε κοντά του σαράντα επτά ορειβάτες. Η ελληνική ομάδα που ξεκίνησε στις 13 Μαρτίου 1998, συνάντησε μεγάλη κακοκαιρία και έφθασε στον καταυλισμό βάσης μετά από δεκατέσσερις μέρες. Από εκεί μέχρι το σημείο του τραγικού ατυχήματος μεσολάβησαν άλλες είκοσι πέντε μέρες κοπιαστικής πορείας.

 

Το χρονικό της αποστολής

 

Ο Αντώνης Συκάρης, αρχηγός της αποστολής λέει: "Το Dhaulagiri επιλέχτηκε γιατί ήρθε η στιγμή να πραγματοποιήσουμε μια κορφή πάνω από 8.000 μ. μετά το Pumori που ήταν τεχνικό βουνό και γιατί πίστεψα ότι είχαμε τις δυνατότητες να το κάνουμε. Επιπλέον άλλοι λόγοι που με οδήγησαν στη συγκεκριμένη αποστολή είναι ότι είχα απορρίψει τα βουνά του Πακιστάν λόγω των δυσκολιών της χώρας οπότε είχαν φύγει μεμιάς 5 βουνά, τα 2 βουνά του Θιβέτ είχαν γίνει (Shisha Pagma, Cho Oγu). Από το Νεπάλ, πάλι εξαίρεσα το Everest, Manaslu, Makalu, Anapurna, Lhotse, Kangchengula που είναι δύσκολα βουνά. Έτσι καταλήξαμε στο Dhaulagiri. Πίστεψα και βεβαιώθηκα από τις έρευνες που έκανα γύρω από τις δυσκολίες και από τις προηγούμενες αναβάσεις που έγιναν ότι το Dhaulagiri ήταν η καλύτερη επιλογή.

Από την προηγούμενη αποστολή πήρα κάποιες πληροφορίες. Ο Βαγγέλης Βρούτσης ο οποίος είχε ανεβεί και ψηλότερα, μου έδωσε κάποια στοιχεία. Το Λάμπρη δεν μπόρεσα να τον βρω. Εγώ ο ίδιος πήγα στη Βουλγαρία και πήρα πληροφορίες από το Βούλγαρο Νικολάι Πέτκοφ που ανέβηκε στο βουνό το περασμένο Φθινόπωρο. Η εμπειρία των Βουλγάρων μας βοήθησε σημαντικά γιατί επρόκειτο για μια ανάβαση που είχε γίνει μόλις τον Οκτώβρη του 1997. Τις υπόλοιπες πληροφορίες τις πήρα από το Νεπάλ.

Το Διοικητικό Συμβούλιο του συλλόγου μου, με εξουσιοδότησε να επιλέξω τα μέλη της αποστολής. Υπήρξαν συζητήσεις με τον καθένα ξεχωριστά, αλλά και με όλους μαζί. Πριν την επισημοποίηση της ομάδας που αφορούσε την καλύτερη δυνατή συνύπαρξη μεταξύ τους, υπήρξε πρωτόκολλο ορειβατικής δεοντολογίας αποστολών, το οποίο τηρήθηκε κατά γράμμα. Γενικά επιλέχτηκαν γιατί εκτός από τον καλό τους χαρακτήρα διέθεταν εμπειρία από υψόμετρο, τεχνική κατάρτιση, ψυχικό σθένος -στοιχείο απαραίτητο για τέτοια εγχειρήματα-, διάθεση και αγάπη για τον τελικό στόχο που ήταν η κορφή.

Αν πραγματοποιούσαμε την ανάβαση στο Dhaulagiri, η επόμενη κορφή θα ήταν το Everest. Ήδη είχε αποφασιστεί για την άνοιξη του 2000 και είχαν γίνει και οι σχετικές ενέργειες. Είναι σημαντικό να αποκτήσουμε μια εμπειρία πάνω από τα 8000 μ. και μετά να προσπαθήσουμε το Everest ώστε να εξασφαλίσουμε περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας. Το έμψυχο υλικό της χώρας μας δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από εκείνο άλλων χωρών. Εκείνο όπου λείπει είναι η σωστή οργάνωση, η σωστή μελέτη του βουνού, η καλή προετοιμασία και η καλή σύνθεση της ομάδας. Όταν αυτά επιτευχθούν, ο στόχος είναι θέμα τύχης αν δεν γίνει. Ένας σύλλογος από μόνος του δεν διαθέτει μια ομάδα ικανή για αποστολή. Εγώ είμαι υπέρ των εθνικών προσπαθειών, των διασυλλογικών. Άλλωστε είμαστε όλοι Έλληνες ορειβάτες."

Ο Αντώνης Συκάρης συνεχίζει: "Όλοι προετοιμαστήκαμε με τον ίδιο τρόπο με βασικό στόχο τη βελτίωση της φυσικής μας κατάστασης. Τρέξιμο σε ανώμαλο δρόμο, στίβο, κολύμβηση. Υπήρξαν ακόμη 7 συναντήσεις με αναβάσεις σε Ελληνικά βουνά και πολλές ακόμη συναντήσεις στο σπίτι μου, για την ενημέρωση γύρω από την εξέλιξη της αποστολής και κυρίως για τη σύσφιξη των σχέσεών μας. Σε όλα τα μέλη της αποστολής μοιράστηκε οδηγός 125 σελίδων που επιμελήθηκα ο ίδιος και αφορούσε τη γνώση για το βουνό, την οργάνωση, τα υλικά καθώς και όλα εκείνα που θα συνέθεταν την αποστολή μας. Εκτός από τα παραπάνω, τα μέλη, συμπλήρωναν μηνιαία κατάσταση γύρω από τη δράση τους σε όλα τα επίπεδα προετοιμασίας που έγιναν και γύρω από τη φυσική τους κατάσταση και την εξέλιξη αυτής, το τελευταίο διάστημα. Πέρα όμως από την προετοιμασία, εκείνο που παίζει μεγάλο ρόλο στο βουνό, είναι η ψυχολογία. Όταν η ψυχολογία λειτουργεί θετικά από μέσα σου αντλούνται φοβερές δυνάμεις ακόμη και αυτές που ποτέ δεν πίστεψες ότι μπορεί να διαθέτεις."

Η διαδρομή: "Αθήνα-Ρώμη-Ν. Δελχί-Kathmandu, αεροπορικώς και στη συνέχεια διατυπώσεις 3-4 ημερών με το υπουργείο τουρισμού. Έπειτα λεωφορείο στην Pokhara, μετά με μικρό αεροπλάνο στο Jomosom και από εκεί ξεκινήσαμε για το Base Camp. Στο Base Camp 4.750μ., αρχίσαμε την ανάβαση ακολουθώντας τον παγετώνα και μετά τη Β.Α. κόψη.
Δουλεύαμε σύμφωνα με το αρχικό μας πλάνο, αλλά πρέπει να τονίσουμε ότι υπήρξε σημαντική καθυστέρηση από την τελευταία κατοικημένη περιοχή Marpha, μέχρι το Base Camp κι ενώ είχε υπολογιστεί για 4 μέρες έγινε σε 14-15. Αιτία ήταν οι συνεχείς χιονοπτώσεις και από τους 78 porters έφυγαν οι 68 και μείναμε με 10. Ένας ντόπιος 80 χρονών ανέφερε ότι δεν είχε ξαναδεί τέτοια κακοκαιρία μέσα στο Μάρτη στη Marpha.

Στο βουνό αυτό, παρατήρησα αυτό που γράφει o Messner σε κάποιο βιβλίο του, τη συχνότητα των κεραυνών, φαινόμενο που συνάντησα για πρώτη φορά. Κεραυνοί που συγκεντρώνονταν στο σημείο της κορφής αλλά που ηχούσαν και από άλλα σημεία. Όταν έπιανε χιονοθύελλα οι κεραυνοί ήταν κάτι το συγκλονιστικό, βρόνταγε ο κόσμος όλος. Σχετικά με τις χιονοστιβάδες, από το Base Camp προς την Κ1 κινούμασταν σε ένα πεδίο που βαλλόταν από τη δεξιά πλευρά από χιονοστιβάδες. Δεν ήταν όμως τόσο επικίνδυνο. Δυνατοί αέρηδες υπήρχαν και μάλιστα κατά ριπές που ήταν ακόμη πιο δυνατοί και ίσως αυτοί οι άνεμοι να έπαιξαν και κάποιο ρόλο στο θάνατο του Νίκου. Το Dhaulagiri θεωρώ ότι είναι ένα βουνό μέσης δυσκολίας, 6ο ή 7ο δυσκολότερο βουνό από τα 14. Βέβαια ας μην ξεχνάμε ότι εμείς επιλέξαμε την κλασική ΒΑ κόχη που θεωρείται και η ευκολότερη διαδρομή στο βουνό. Όσο για τις θερμοκρασίες νομίζω ότι ήταν στα φυσιολογικά πλαίσια."

Το σχέδιο ήταν απλό: χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: των τριών και των τεσσάρων ατόμων. Οι τρεις, αυτός (ο Νίκος Παπανδρέου), ο Δημήτρης Κάλλος και ο Μπάμπης Τσουπράς θα ανέβαιναν πρώτοι και θα «εξόπλιζαν» τον παγετώνα, ώστε να ακολουθήσουν και σι υπόλοιποι, ο αρχηγός της αποστολής Αντώνης Συκάρης, ο Γιώργος Βουτυρόπουλος, ο Αλέξανδρος Μπουγιουκλού και ο Κώστας Ρούτσιας. Για να προσαρμοστούν στο υψόμετρο και για να προλάβει ο οργανισμός τους να αντιδράσει στις οριακές συνθήκες του βουνού, δεν θα έπρεπε να ανεβούν περισσότερο απ ό,τι προέβλεπε το σχέδιο.

Από τα 4.500 μέτρα του καταυλισμού βάσης μέχρι την κορυφή υπολόγισαν ότι θα χρειάζονταν τρεις ενδιάμεσους σταθμούς, όπου θα έστηναν τα μικρά αντίσκηνα μέσα στο χιόνι που σκεπάζει τις απότομες πλαγιές, για να ξεκουραστούν τη νύχτα. Το σχέδιο προέβλεπε διαδοχικές αναβάσεις και καταβάσεις, με σημείο εξόρμησης τους ενδιάμεσους σταθμούς, ώστε ο εγκλιματισμός να είναι πλήρης. Από τον τελευταίο σταθμό, όταν θα έφτανε η κατάλληλη στιγμή, η λεγόμενη ημέρα κορυφής, οι τρεις πρώτοι θα εξορμούσαν για την τελική κατάκτηση του Dhaulagiri. Η ομάδα κορυφής θα επικοινωνούσε με τους υπόλοιπους με έναν ασύρματο χειρός, ώστε να υπάρχει διαρκής επαφή και αλληλοβοήθεια σε περίπτωση που προέκυπταν κάποια προβλήματα.

Η ημέρα της κορυφής είναι το πιο κρίσιμο σημείο σε μια ανάβαση, γιατί οι ορειβάτες πρέπει να καταφέρουν όχι μόνο να φτάσουν στην κορυφή, αλλά να επιστρέψουν κιόλας στον τελευταίο σταθμό όπου έχουν αφήσει τα αντίσκηνα και τα εφόδιά τους. Αν δεν καταφέρουν να γυρίσουν, πριν εξαντλήσουν κάθε απόθεμα δύναμης, σκάβουν τρύπες μέσα στο χιόνι και κοιμούνται εκεί για να συνεχίσουν την επόμενη μέρα. Η παρέα μαζεύτηκε γύρω από το μαγειρείο; και σε λίγο δυο-δυο τρεις-τρεις, όλοι κουβέντιαζαν για το μεγάλο εγχείρημα πίνοντας ζεστό τσάι και βολτάροντας πάνω στο παρθένο χιόνι. Το θερμόμετρο σημάδευε τους μείον δεκαπέντε. O Κώστας Ρούτσιας πήρε την κάμερα και άρχισε να κινηματογραφεί. Μια μικρή ομάδα ορεσίβιων Νεπαλέζων Σέρπα μοιραζόταν το τσάι και τις ανησυχίες της ομάδας. Ένας από αυτούς είχε συνοδεύσει την προηγούμενη μέρα την ανιχνευτική αποστολή με τον Αντώνη Συκάρη, τον Δημήτρη Κάλλο και τον Γιώργο Βουτυρόπουλο, που είχε ξεκινήσει με σκοπό να ελέγξει την κατάσταση του παγετώνα, να επιλέξει την καλύτερη δυνατή όδευση προς τον πρώτο ενδιάμεσο σταθμό και να τη σηματοδοτήσει.

Οι φυλές των Σέρπα ζουν από το βουνό και το γνωρίζουν σπιθαμή προς σπιθαμή. Οι πιο προικισμένοι είναι δεινοί ορειβάτες. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο το γεγονός ότι ο πρώτος άνθρωπος που πάτησε το πόδι του στο Έβερεστ, το 1953, μαζί με τον Νεοζηλανδό Έντμουντ Χίλαρι, ήταν o Σέρπα οδηγός του, Τέντζιγκ Νοργκάι. Ψυχολογικά, όλα τα μέλη της ομάδας ήταν πανέτοιμα για το τελικό στάδιο. Το δορυφορικό τηλέφωνο που είχαν μαζί τους, τους ανέβασε το ηθικό. Γενικά, η αποστολή αυτή ήταν, ίσως, η καλύτερα οργανωμένη και η πιο προβεβλημένη στην ιστορία της ελληνικής ορειβασίας. Η μεγάλη ανησυχία του αρχηγού της αποστολής ήταν οι επικίνδυνες ασθένειες των βουνών. Τις είχε μελετήσει προσεκτικά, όπως και κάθε λεπτομέρεια της αποστολής, εδώ και μήνες, και τις είχε παρουσιάσει στα μέλη της αποστολής μαζί με μια σειρά διαφάνειες, για να είναι σε θέση να καταλάβουν αμέσως τα συμπτώματα, αν προσβληθούν και να γνωρίζουν από πριν τις δυσκολίες του βουνού. Ένα μέρος του φορτίου ήταν φάρμακα κάθε είδους για την αντιμετώπιση της μάστιγας των ορειβατών: των ασθενειών του βουνού και των τραυματισμών.

Η έλλειψη οξυγόνου κάνει και την απλούστερη κίνηση μια πολύπλοκη υπόθεση. Στα 7.000 μέτρα ένας ορειβάτης παίρνει 20 αναπνοές για κάθε τρία βήματα, ενώ μετά τα 8.000 μέτρα οι 20 αναπνοές χρειάζονται για ένα μόνο βήμα. "Οι κινήσεις σε αυτά τα υψόμετρα μοιάζουν με των αστροναυτών», λέει ο Αντώνης Συκάρης. Το χιόνι που αγκάλιασε αποβραδίς τις σκηνές δυσκολεύει την ανάβαση, ταυτόχρονα όμως παρέχει και την πιο απαραίτητη πρώτη ύλη για την... παρασκευή πόσιμου νερού. Στα 6.000 μέτρα n υγρασία είναι μηδενική και 0 οργανισμός για να επιβιώσει χρειάζεται έξι έως οκτώ λίτρα νερό την ημέρα. Το αίμα γίνεται πιο πυκνό και η περιεκτικότητά του σε ερυθρά αιμοσφαίρια αυξάνει, πράγμα που μπορεί να προκαλέσει θρομβώσεις, εμφράγματα και πνευμονικό ή εγκεφαλικό οίδημα. Για να εξοικονομήσουν το απαραίτητο νερό, οι ορειβάτες μπαίνουν στη μακρά διαδικασία παρασκευής του από το χιόνι (για να παρασκευαστεί ένα λίτρο νερού χρειάζονται περίπου είκοσι λεπτά). Ένας άλλος πονοκέφαλος είναι το φαγητό που συνήθως είναι σούπες σε σκόνη, κονσέρβες ή αποξηραμένα τρόφιμα με συντηρητικά για να διατηρούνται πολύ καιρό αναλλοίωτα. Στα μεγάλα υψόμετρα (πάνω από τα 7.000 μ.) ακόμη κι ο ύπνος είναι πολύ δύσκολος. Τα μάτια μοιάζουν σαν να αρνούνται να κλείσουν καθώς o οργανισμός βρίσκεται σε μια διαρκή εγρήγορση.

Τα μέλη της ανιχνευτικής αποστολής έφτασαν με καλά νέα για την κατάσταση που επικρατούσε στο βουνό, αν και ο δικός τους μεγάλος φόβος ήταν οι χιονοστιβάδες. Εκατοντάδες ορειβάτες έχουν αφήσει την τελευταία τους πνοή πάνω στα ψηλά βουνά παρασυρμένοι από τεράστιους όγκους χιονιού. Οι άντρες της ελληνικής αποστολής είχαν δει μόλις την προηγούμενη μέρα, σε πολύ μικρή απόσταση από τον καταυλισμό βάσης, μια χιονοστιβάδα να διογκώνεται και να κατρακυλά προς το έρεβος, μια από τις πολλές που είχαν αντικρίσει από τη μέρα της άφιξής τους στο Dhaulagiri. Γι αυτό και το σχέδιο προσέγγισης της κορυφής είχε γίνει έτσι ώστε να μην περάσουν οι ορειβάτες μας από τις επικίνδυνες περιοχές.

Η αποστολή ξεκίνησε για τον πρώτο ενδιάμεσο σταθμό στα 5.850 μέτρα. O καιρός ήταν άστατος, και το φρέσκο χιόνι δυσκόλευε την ανάβαση. Όσο πλησίαζαν προς τον πρώτο σταθμό, οι κλίσεις της πλαγιάς γίνονταν πιο απότομες. Από δώ και πέρα, όλοι μετρούσαν τη δύναμη της ψυχής και την ετοιμότητα του σώματος. Μετά τον δεύτερο σταθμό στα 6.600 μέτρα, η ομάδα κορυφής έφτασε στα 7.200 μέτρα, στον τελευταίο σταθμό χωρίς κανένα πρόβλημα. Τους ακολούθησαν και οι υπόλοιποι και πλέον η κατάκτηση της κορυφής ήταν υπόθεση μιας μέρας. H επιχείρηση βρισκόταν τώρα στην πιο κρίσιμη καμπή. Για να προλάβουν να πατήσουν στην κορυφή και ύστερα να γυρίσουν πίσω στον τελευταίο σταθμό, έπρεπε να φύγουν όσο γίνεται νωρίτερα το πρωί. Η επόμενη μέρα ήταν Πρωτομαγιά. Αυτοί, όμως, θα ξεκινούσαν πριν την αυγή. Θα έβλεπαν την ανατολή από την κορυφή του Dhaulagiri, μία από τις κορυφές του κόσμου.

Έφυγαν στις τρεις το πρωί από τα 7.500 μέτρα. Ο Νίκος Παπανδρέου ανέλαβε να κινηματογραφήσει, με τη μικρή ψηφιακή κάμερα της αποστολής, κάθε βήμα τους προς την κορυφή.

Video 1

Video 2

Video 3

Video 4

 

Ο έμπειρος αναρριχητής Μπάμπης Τσουπράς προπορευόταν. Ο Δημήτρης Κάλλος ακολουθούσε και συγχρονιζόταν με τον Νίκο, ανταλλάσσοντας λίγες κουβέντες, έτσι για να νιώθουν ο ένας την παρουσία του άλλου, παρότι η ανάβαση είναι μια μοναχική εμπειρία. Η ώρα πλησίαζε επτά και μισή. Είχαν ήδη ξεπεράσει τα 7.500 μέτρα, υψόμετρο που αποτελούσε προσωπικό ρεκόρ και για τους τρεις τους, όταν το σταθερό σχοινί τέλειωσε και ο Νίκος έπρεπε να το αλλάξει. Μια διαδικασία απλή, που ένας έμπειρος ορειβάτης, με κατακτήσεις των ψηλότερων κορυφών της Αργεντινής, της Κίνας, της Τανζανίας και της Ευρώπης, έχει κάνει χιλιάδες φορές. Κι όμως, κάτι συνέβη. Ο Νίκος βρέθηκε στο κενό.

Ο Αντώνης Συκάρης θυμάται: "Στις 30/4/98 οι Μπάμπης, Δημήτρης, Νίκος έφτασαν στο camp 3 (7.200m) ενώ εμείς φτάσαμε στο camp 1 (5.850m). Το απόγευμα στις 18:00 τους μίλησα από τον ασύρματο κάνοντας διάφορα σχόλια για να τους εμψυχώσω. Είπα στον Μπάμπη -και το πίστευα άλλωστε- ότι είναι γεννημένος για επιτυχίες, στον Κάλλο για τη γυναίκα του που ξέρω ότι την αγαπάει πολύ και επιπλέον είναι και νιόπαντρος και στο Νίκο είχα πει ότι "ο γιος σου είναι πολύ περήφανος για σένα και περιμένει πολύ αυτή την επιτυχία". Μου απάντησε ότι κι εγώ είμαι πολύ περήφανος για το γιο μου (15 χρονών) και ότι θα ανέβουμε οπωσδήποτε αύριο στην κορφή και μετά από δυο μέρες θα ανέβετε και εσείς. Συνέχισα μιλώντας πάντα στον ασύρματο και του είπα "αύριο έχετε ραντεβού με την ιστορία, ξημερώνει μια μεγάλη μέρα για την ελληνική ορειβασία" και το πίστευα. Αν ανεβαίναμε την 1η Μαΐου στο Dhaulagiri θα ήταν η σημαντικότερη ημερομηνία όσον αφορά τις αποστολές εξωτερικού. Επιπλέον αύριο είναι μια γιορτή και να ξέρετε ότι θα θυμόσαστε στη ζωή σας πάντοτε την 1η Μαΐου. Αυτή τη μεγάλη επιτυχία που θα γίνει αύριο.

Την άλλη μέρα το πρωί είχα στις 6 αναφορά. Μίλησα στον ασύρματο και μου είπε ο Μπάμπης λακωνικά "περνάμε δύσκολες στιγμές, έχουμε πολύ δυνατό αέρα και κούραση". Κούραση που οφείλεται καθαρά στο υψόμετρο. Αλλά προχωράγανε, φτάσανε στα 7.500 μ. Όλα πήγαιναν καλά, μέχρι τη στιγμή που χρειάστηκε να αλλάξουν ένα σταθερό σχοινί. Μάλιστα μέχρι εκείνη τη στιγμή ο Παπανδρέου προχωρούσε πρώτος. Εδώ θέλω να προσθέσω ότι μέχρι τα 7.200 μ. που ήταν τα κάθετα κομμάτια 60-70 μοιρών υπήρχαν σταθερά σχοινιά. Μετά που η κλίση γινόταν πιο εύκολη περίπου 30 μοίρες τα παιδιά είχανε πιστέψει ότι θα σταματούσαν τα σταθερά σχοινιά. Περιέργως όμως υπήρχαν κι εκεί ίσως γιατί η κόψη βάλλεται από τον αέρα, δεν ξέρω. Έτσι ακολούθησαν τα σχοινιά. Το σχοινί σταμάτησε ή πιθανώς να ήταν θαμμένο από το χιόνι και αριστερά στα 10 μέτρα υπήρχε κάποιο άλλο σχοινί. Έγινε τραβέρσα από τον Μπάμπη σετ 30μοιρα με καλό χιόνι, κραμπόν - πιολέ, ακολουθεί ο Δημήτρης, πάει να τραβερσάρει ο Νίκος και από εκεί και πέρα ο Κάλλος, λέει ότι δεν είδε τίποτα, άκουσε ένα θόρυβο, μια πιολεδιά όπως κάνει στον πάγο και γύρισε πίσω. Από τη στιγμή που γύρισε πίσω είδε το Νίκο να φέρνει τούμπες, ήδη είχε πάρει 10 μέτρα προς τα κάτω. Χάθηκε.

Αμέσως με κάλεσε ο Μπάμπης στον ασύρματο ενώ ήδη εμείς ξεκινούσαμε για την Κ2 και με το Βουτυρόπουλο να έχει αποχωρήσει για την Κ1 από κάποια λοίμωξη. Ακούω από τον ασύρματο τον Μπάμπη να μου λέει "έλα Αντώνη με ακούς;" "Λέω ναι, και συνεχίζει o Μπάμπης με λέξεις λακωνικές που δεν θα ξεχάσω ποτέ στη ζωή μου" "Δυστυχώς συνέβη ό,τι χειρότερο μπορεί να συμβεί σε μια ορειβατική αποστολή" "Τι;" "Σκοτώθηκε o Νίκος Παπανδρέου". Αυτές τις λέξεις μου είπε. Θυμάμαι ότι γονάτισα κάτω όπως φύσαγε ο αέρας και προσπαθούσα να το συνειδητοποιήσω. Πάρα πολλές σκέψεις γύριζαν στο μυαλό μου, όπως η γυναίκα του, τα παιδιά του.... Σε λίγο, με πλησίασαν ο Μπουγιουκλού, και μετά ο Ρούτσιας μαθαίνοντας και αυτοί το δυσάρεστο νέο. Ξαναρώτησα τον Μπάμπη τι έγινε, μου περιέγραψε κάπως πιο αναλυτικά, τους είπα να κάνουν κάποιες προσπάθειες να τον βρουν, κάποιο ραπέλ, κάποια κίνηση προς τα δεξιά, μου είπαν ότι είναι αδύνατο να τον βρούνε. Φυσικά επειδή είχαμε πάρει κάποια απόφαση και εννοώ ομαδική απόφαση να σταματήσουμε την αποστολή αν κάποιος σκοτωθεί, τα παιδιά δε περιμένανε άλλη οδηγία. Αρχίσανε να οπισθοχωρούνε. "Τελειώσαμε, πάμε πίσω" ήταν τα λόγια του Κάλλου στον Τσουπρά που δεν είχε δει το συμβάν.

Μετά προσπαθήσαμε για τη διάσωση. Μάταια. Κάναμε μια προσπάθεια την επόμενη μέρα με το ελικόπτερο, δεν μπορούσαμε να τον βρούμε, δεν μπορούσαμε να πετάξουμε ψηλά, τραγικές στιγμές. Θεωρώ ότι το ατύχημα μπορούσε να συμβεί στον καθένα. Δεν θα ήθελα να πω ότι ο Νίκος στερούσε σε τεχνική κατάρτιση ώστε να πάθει αυτό το ατύχημα. Σαφώς όχι. Ότι μπορεί να μην ήταν τόσο τεχνικά καταρτισμένος όσο ο Τσουπράς και ο Κάλλος, σαφώς ναι. Τα πράγματα θέλω να τα λέω με το όνομά τους. Όμως, θεωρώ ότι θα μπορούσε να συμβεί στον οποιονδήποτε. Μπορεί να έκανε κάποιο λάθος, να βιάστηκε, να υπερεκτίμησε, να αφέθηκε σε μια στιγμή εφησυχασμού, να παραπάτησε, να μπλέχτηκε το κραμπόν του στην γκέτα του, να έβγαλε την κάμερα να κινηματογραφήσει, όλα αυτά είναι πιθανά. Τώρα αν θα έπρεπε να έχουμε βάλει σχοινί στο λέω και πάλι ότι και εγώ να ήμουνα θα έκανα ακριβώς ό,τι έκαναν και τα παιδιά. Πας να κάνεις μια οχτάρα κορφή, παίρνεις τα ρίσκα σου, κινείσαι γρήγορα και καμιά φορά και ανασφάλιστα. Τις περισσότερες φορές δεν γίνεται παράλληλη κίνηση σε πεδία που έχουν κίνδυνο. Γιατί αν φύγει ο ένας θα παρασύρει και τον άλλο. Το πεδίο που έγινε το ατύχημα δεν είχε δυσκολία, απλά απαιτούσε προσεκτική κίνηση."

Την ίδια εποχή, σε αποστολή στο Dhaulagiri υπήρχε ο Χουανίτο Ουαρζαμπάλ με 6 Ισπανούς, η Chantal Maudit μόνη της με ένα Σέρπα όπου βρήκε άδοξο τέλος στο βουνό στην Κ2, υπήρχε ένας Φιλανδός ο Gustafsson και ο Ν. Ζηλανδός Gotter, μια Ιταλική αποστολή και μια Σλοβένικη ομοσπονδιακή αποστολή με 15 μέλη μικρής ηλικίας, περίπου 25 ετών, με αρχηγό τον Jone Skarja που ήταν αρχηγός στη διαδρομή των Σλοβένων το 79 στο Everest, για εμπειρία πάνω από 8.000 μ.

Ο Αντώνης Συκάρης συνεχίζει: "Το βουνό ήταν στις δυνατότητές μας. Κινούμασταν σε δύο ομάδες και η ομάδα υποστήριξης ήμασταν εμείς. Τα Camp ήταν έτοιμα. Κι εδώ θέλω να σου πω ότι το βουνό το ανοίξαμε εξολοκλήρου εμείς, άνοιγμα του παγετώνα Κ1, Κ2, Κ3, τα βάλαμε όλα μόνοι μας, σταθερά σχοινιά όλα εμείς, όλα τα βρήκαν οι αποστολές και δεν περιμέναμε τίποτα, τα φτιάξαμε όλα μόνοι μας. Δεν περιμέναμε βοήθεια ούτε από τους Σέρπα. Οι Σέρπα το μόνο που έκαναν, -είχαμε δύο- και ουσιαστικά ο ένας δεν έκανε τίποτα, ήταν μεταφορά υλικών, για να εξοπλίσουμε τη ράχη από τα 6.600 στα 7.200 μ.

Και μετά; Τι σκέφτεται η ομάδα; "Πολύ σύντομα υπάρχει μια συνάντηση με τα παιδιά της ομάδας του Dhaulagiri. Η ομάδα αυτή θα εμπλουτιστεί με δύο τρία ακόμα άτομα και φεύγουμε για την επόμενη προσπάθεια. Είμαστε αυτή τη στιγμή σε κάποιες σκέψεις αν αυτή η προσπάθεια θα είναι και πάλι το Dhaulagiri, η μια κορφή 8000μ. στο Πακιστάν, το Gasher brum Ι ή το Everest. Θέλω να πω πως το ατύχημα του Νίκου σε καμία περίπτωση δεν μας φρενάρισε. Αντίθετα μας χαλύβδωνε και μας έδωσε νέες δυνάμεις για να πάμε ακόμα ψηλότερα. Η αποστολή αυτή αλλά και οι επόμενες θα αγκαλιάσουν όλους τους Έλληνες ορειβάτες που έχουν το σθένος και τη διάθεση να συμμετάσχουν σε τέτοια εγχειρήματα. Σε μια τέτοια αποστολή θα αναπτυχθούν και δεσμοί φιλίας που είναι για μένα και το σπουδαιότερο. Προσωπικά, πιστεύω πάρα πολύ στην προσφορά. Η προσφορά είναι ότι πιο ωραίο υπάρχει. Η ικανοποίηση είναι μεγαλύτερη αυτού που προσφέρει από αυτόν που δέχεται. Θέλω να σου πω επίσης πως το Everest δεν αποτελεί το επιστέγασμα των στόχων και προσπαθειών μας! Δεν θα σταματήσουν τα πάντα εκεί. Το Everest αποτελεί εφαλτήριο απ όπου θα τεθούν στη συνέχεια κάποιοι νέοι μεγάλοι στόχοι. Επιβάλλεται να ανεβούμε στ Everest. Αποτελεί για μένα εθνικό στόχο. Δεν δικαιολογείται να έχουν ανέβει στο Everest όλοι οι, Ευρωπαίοι είτε ως μέλη εθνικών αποστολών είτε μεμονωμένα, ως μέλη εμπορικών αποστολών. Μου έχει προταθεί να πάρουμε μέρος σε μια προσπάθεια εμπορική αμερικανικής αποστολής με λυμένα όλα τα οργανωτικά προβλήματα. Εγώ διαφωνώ κάθετα. Η ανάβαση στο Everest πρέπει να αποτελέσει εθνική προσπάθεια. Πρέπει να πάρουν μέρος όλοι οι Έλληνες σε μια αξιοκρατική διαδικασία με μία διάφανη αξιολόγηση και κριτήρια ατό πριν γνωστά. Αν έτσι βγει μία εθνική αποστολή και πατήσει το Everest, θα εκλείψει ένα μεγάλος άγχος και από κει και πέρα η Ελληνική ορειβασία θα δείξει τις δυνατότητες που πραγματικά διαθέτει. Έτσι πιστεύω πως μετά θα ανοίξει ο δρόμος για άλλες σημαντικές αποστολές σε δύσκολα βουνά όπως το Κ2, η Kangchenjunga, το Trango Τοwer κλπ. Αυτοί πιστεύω είναι οι πραγματικοί στόχοι."

 

Καθημερινή ενημέρωση

 

Η ομάδα καθυστερεί στο Νεπάλ λόγω των διατυπώσεων - αναμένεται τελικά την ημέρα που ήταν προγραμματισμένο να επιστρέψουν: γύρω στις 18 Μαΐου.

4.05.98     

Πώς να το περιγράψουμε... Αυτό το τραγικό τέλος μιας αποστολής, που σε 100 μέτρα θα στεφόταν από μεγάλη νίκη... Ένα σχοινί που τέλειωσε νωρίτερα, μια προσπάθεια να πιαστεί από το σχοινί κάποιου άλλου, το γλίστρημα, και το τέλος, στον τόπο που ο Νίκος τελικά διάλεξε μόνος του... Ο Θεός ας αναπαύσει το κουρασμένο του κορμί...

Η ομάδα επιστρέφει μέσα στην βδομάδα. Είναι ήδη από την Κυριακή στο Κατμαντού, για τις απαραίτητες διατυπώσεις.

Τις επόμενες μέρες θα επανέλθουμε με λεπτομέρειες....

2.05.98     
Ηχητικό μήνυμα του Αντώνη Συκάρη από το Dhaulagiri (15.04.98), σε σύνδεση με το κανάλι ΑΝΤ1.

Η ομάδα σήμερα πραγματοποιεί την δεύτερη και - ευχή όλων μας - την τελική απόπειρα για την κορυφή...
Την Τρίτη (28.04) επιχείρησαν την πρώτη προσπάθεια, η οποία διακόπηκε λόγω της συνεχούς χιονόπτωσης. Την Πέμπτη η πρώτη ομάδα αποπειράθηκε την δεύτερη προσπάθεια και θα κοιμόταν στο Camp 4, ενώ η δεύτερη ομάδα (Συκάρης, Ρούτσιας, Μπουγιουκλού, Βουτυρόπουλος) επιχειρεί την τελική ανάβαση σήμερα.

25.04.98     

Η ομάδα ετοίμασε ήδη το Camp 4 (7.450 m. - βλέπε πλάνο αναρρίχησης). Ο Κώστας Ρούτσιας, ο Αντώνης Συκάρης και ο Αλέξανδρος Μπουγιουκλού έμειναν προσωρινά πίσω στο Base Camp. Την Τρίτη, 28.4, υπάρχει περίπτωση να ξεκινήσουν όλοι μαζί για να επιχειρήσουν την κορυφή.

19.04.98     

Η ομάδα ετοίμασε ήδη το Camp 3 (6.450 m. - βλέπε πλάνο αναρρίχησης). Ο Κώστας Ρούτσιας και ο Γιώργος Βουτυρόπουλος αναγκάστηκαν να κατέβουν στο Base Camp ήδη από την Πέμπτη, λόγω ισχυρού πονοκεφάλου. Το Σάββατο επέστρεψαν και οι υπόλοιποι, ώστε να γιορτάσουν το Πάσχα στο Base Camp. Την Δευτέρα θα ξεκινήσουν όλοι μαζί για να ετοιμάσουν το Camp 4, στα 7.450 μ.

13.04.98     

Η ομάδα πέρασε το βράδυ της στα 5.300, στο έτοιμο πια Camp 1 (βλέπε πλάνο αναρρίχησης). Επιθυμούν να έχουν έτοιμα όλα τα Camps μέχρι την Κυριακή ή την Δευτέρα του Πάσχα. Μετά θα κατεβούν στο Base Camp, θα μείνουν εκεί μια εβδομάδα για να ξεκουραστούν, και θα ξεκινήσουν για την τελική ανάβαση.

12.04.98     

Η ομάδα ξεκίνησε σήμερα για την κατάκτηση της κορφής....
Η σύνδεση με τον ΑΝΤ1 δεν έγινε τελικά το Σάββατο και έχει προγραμματιστεί για την Μεγάλη Τετάρτη.
Ο καιρός υπήρξε πολύ καλός το τελευταίο τριήμερο. Η ομάδα αποφάσισε να συμπτύξει σε 8 ημέρες την δημιουργία των camps μέχρι τα 7.500 μ. (βλέπε πλάνο αναρρίχησης), αν οι συνθήκες το επιτρέψουν.
Η Γαλλίδα Chantal Maudit έχει μπει στην ελληνική ομάδα τελικά και συμπορεύεται μαζί τους!

09.04.98     

Η ομάδα έφτασε επιτέλους στο Base Camp την Τρίτη, 7.4.98! Είναι ενθουσιασμένοι με τον εγκλιματισμό που έχουν πραγματοποιήσει, και περιμένουν να τελειώσει η μεταφορά των εφοδίων τους, ώστε να ξεκινήσουν. Σήμερα, 9.4.98, δεν μπόρεσαν να βγουν από τις σκηνές λόγω της έντονης χιονόπτωσης. Έχουν παρέα μια ισπανική ομάδα, η οποία επιχειρεί παρόμοιο εγχείρημα, καθώς και την περίφημη Γαλλίδα αλπινίστρια Chantal Maudit, με 5 8άρες κορυφές στο ενεργητικό της. Η Maudit ταξιδεύει μόνη της με 27 porters, και όντας γιατρός, μελετά τα συμπτώματα του εγχειρήματος στον ανθρώπινο οργανισμό.
To Σάββατο θα έχουμε νέο ακουστικό μήνυμα της ομάδας, μέσω πάλι της σύνδεσης με τον ΑΝΤ1.

05.04.98     
Ηχητικό μήνυμα του Αντώνη Συκάρη από το Dhaulagiri (03.04.98), σε σύνδεση με το κανάλι ΑΝΤ1.

Η ομάδα έφτασε στα 4.800 μ. την Πέμπτη, 02.04.97. Ο καιρός παραμένει κάκιστος (ακούστε τι λέει ο Αντώνης Συκάρης), με αποτέλεσμα να τους εγκαταλείψουν οι 60 από τους 70 porters (Sherpas). Η ομάδα αναγκάστηκε να ανεβοκατεβαίνει επί 5 μέρες από τα 2.800 μ. στα 4.500 μ. για την μεταφορά των εφοδίων. Αναγκαστικά μοιράστηκε, με τον Αντώνη Συκάρη και τον Γιώργο Βουτυρόπουλο να μένουν πίσω για να προσέχουν τα εφόδια...Το μόνο καλό ήταν ο εγκλιματισμός κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου. Την Κυριακή έφθασαν στο Hidden Valley, 5.050 μ. Την Πέμπτη, 09.04.98, προγραμματίζεται να βρίσκονται τελικά στο Base Camp, για την προετοιμασία της ανάβασης.

Το πρόβλημα της επικοινωνίας οφειλόταν στο ότι το χιόνι ...κάλυψε το βαρέλι με την τηλεφωνική συσκευή, όπως και τις σκηνές, μέσα σε μια νύχτα - η ομάδα χρειάστηκε να σκάψει για να βγει από τις σκηνές και άρχισε να ψάχνει για τα βαρέλια με τα εφόδια και την συσκευή. Κατά τους επιστήμονες, η καιρική αυτή αναταραχή προκλήθηκε από το φαινόμενο El nino, το οποίο αρχίζει αν απομακρύνεται από την περιοχή.

Η συσκευή της ομάδας είναι ένα δορυφορικό Inmarsat mini m portable, βάρους 2,4 κιλών. Η επικοινωνία γίνεται μέσω του Ior, του γεωστατικού δορυφόρου του Ινδικού Ωκεανού, που επικοινωνεί με την Ελλάδα μέσω Θερμοπυλών. Η τροφοδοσία των μπαταριών γίνεται από ηλιακό φορητό πάνελ.

27.03.98     

Η ομάδα έφθασε στο Yak Kharka (3.850 μ.) την Πέμπτη, όπου και διανυκτέρευσε. Χθες, Κυριακή, ή σήμερα, θα είναι στο Base Camp. Η επικοινωνία υπήρξε δυσχερέστατη, λόγω των καιρικών συνθηκών και στην Ελλάδα και στο Νεπάλ.

25.03.98     

Η ομάδα βρίσκεται ακόμη στην Marpha αναμένοντας τους porters για να συνεχίσουν. Ο καιρός είναι τόσο κακός, ώστε υπάρχει πιθανότητα να ταξιδέψουν με ελικόπτερο μέχρι το Base Camp. Αναμένεται σε 3 μέρες κάποια βελτίωση του καιρού.

22.03.98     

Η ομάδα βρίσκεται στην Marpha αναμένοντας τους porters για να συνεχίσουν. Αντιμετωπίζουν πρωτοφανώς κακό καιρό: το πολύ χιόνι καθιστά ακόμη και την μετακίνησή τους δυσχερέστατη. Ένας γέροντας 84 ετών στην Marpha τους είπε χαρακτηριστικά ότι δεν θυμάται στην ζωή του να χιόνισε τόσο πολύ στο Νεπάλ.

18.03.98     

Η ομάδα έφυγε σήμερα το πρωί στις 06:00 τοπική ώρα Νεπάλ για την Pokhara. Έφυγαν αεροπορικώς, ενώ οι 77 porters μεταφέροντας 1.950 kg εξοπλισμού και τροφίμων θα περπατήσουν ως εκεί. Αυτό αναγκάζει την ομάδα να παραμείνει στην Pokhara για 5 μέρες ακόμα, με εγκλιματισμό και γνωριμία με το περιβάλλον. Όταν έλθουν οι porters, θα ξεκινήσουν όλοι μαζί για τον ενδιάμεσο προορισμό, το Base Camp.

17.03.98     

Σε πρωινή τηλεφωνική συνομιλία, μάθαμε ότι η ομάδα αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα στο θέμα της συλλογής και μεταφοράς τροφίμων, η οποία ίσως σημάνει μια 10ήμερη καθυστέρηση στην εξέλιξη του προγράμματος. Θα ενημερωθούμε λεπτομερέστερα σήμερα ή αύριο.

 

Χάρτες

     

    

 

Φωτογραφίες